Etiketë: shqip

Edi Rama nënshkroi për 78 deputetë minimalisht. Sado “e çmendur” të duket firma, pas 12 vitesh me ministra në burg, skandale korruptive, nepotizëm e autokraci, ka disa faktorë që firma e Ramës të mos jetë hedhur aq në erë. Nuk është vetëm shqiptar si fenomen.

1) Partia Socialiste nuk është thjesht një forcë që qeveris, është sistemi vetë. Rrënjët e saj janë shumë të thella dhe kapilare në administratë, në polici, në drejtësi, në pushtetin lokal (budallëku i dikurshëm i Lulzim Bashës), në media, në biznese të mëdha e të vogla që varen nga tenderat e nga lejet. Pra çdo individ i lidhur me këtë sistem ka interes personal që të vazhdojë egzistenca e tij. Dhe çdo individ tjetër i lidhur pas individit lidhur me sistemin është automatikisht në shumicë pjesë e ushtrisë së heshtur të votuesve me interes. S’ka lidhje as morali, as liria, as gjykimi, është thjeshtë çështje garancie për bukën e përditshme.

2) Në 12 vite pushtet pothuaj absolut, Partia Socialiste ka nën hyqëm jo thjesht institucionet dhe masën e “bukës së gojës dhe pjatës së supës”, por edhe kontrollin e narrativës dhe dukjes, duke kontrolluar televizionet kryesore, emisionet kryesore (imagjino, deri në programe humoristike dhe shoë hyn politikani e bëhet pjesë e skeçit), reklamat, opinionbërësit (madje duke kthyer në shërbim shumë prej atyre që fillimisht shfaqen si kundërshtarë), rrjetet sociale…Sistemi nuk lodhet, nëse ka skandale ato relativizohen nga kjo ushtri propagandistike, zbehen, tejkalohen, përqeshen, dhe janë njerëzit që lodhen duke i rënë shkurt: Të gjithë janë njësoj. Indiferenca sjell plus për sistemin.

3) Në vendet e varfra, në fshatra, në zona pothuaj në mjerim, sistemi është pothuaj absolut. Ai zyrtari me makinën e bukur, i veshur si zengjin, me krahët e hapur, që sheh nga lartë -poshtë, përkthehet në mendjen e nevojtarit për ndihmë ekonomike, për një vend pune, për një ndërtim, për një favor të vogël jetëdhënës, si mbreti që mund ta bëjë të mundur këtë. Kjo është vota e kushtëzuar, aspak e lirë, e që në shumicë për një vend pune shofer, sjell pas vetes votën e krejt familjes dhe gjysmës së kushërinjve. Vota nuk mban erë, njësoj si paratë, nuk e dallon kush në është fituar me presion, me ofertë, me manipulim nevojash dhe sistemi për shkak të fuqisë ka më shumë mjete në dispozicion për këto.

4) Sistemi nuk bie vetë. Nuk ka ndodhur në ndonjë vend tjetër që të ndodhë në vendin tonë që gjithmonë reflekton i fundit. Sistemin duhet ta rrëzojë opozita. Që të ndodhë kjo, pas 12 vitesh pushtet, opozita duhet të vinte e freskët, e ndershme, e bashkuar, me ide të reja, me njerez të rinj. Ndërkohë opozita vjen krejt në të kundërt dhe pikërisht për këtë, fuqia propagandistike e sistemit, arrin ta paraqesë opozitën si “një e keqe tjetër”, madje edhe më të madhe! Njerëzit të lodhur duke shpresuar, nuk rrezikojnë.

5) Duhet pranuar, me dhimbje, por si e vërtetë: Njerëzit nuk votojnë moralin, por interesin dhe atë që njohin. S’ka pse t’i mbetet qejfi njeriu. Ky është njeriu i ri i demokracisë, të cilin e farkëtuan së bashku. Tani po ja vjel frutet ky sistem. Sepse u jep edhe pensione edhe suplemente dy herë në vit, jep rroga në sistemin publik pa ndonjë punë të lodhshme, bën rrugë-ura-aeroporte ca të vërteta e ca tre D, por që janë të dukshme e me ngjyra, e mbi të gjitha nuk përton përditë të përhapë frikën se “ata të tjerët do jenë shumë keq”. Pra e thjeshtë, vota nuk është për atë-ata që duhet të ishte për një sistem demokratik, por është për atë që u duhet, u duket më pak i rrezikshëm e më shumë i durueshëm.

Me pak fjalë, po, ka sistem demokratik-por është i kapur. Po, ka votë të lirë-por është e numëruar pa u hedhur në kuti. Po, ka mendim-por është i kanalizuar. Po, njerëzit nuk janë budallenj kur votojnë, kanë interesa.
Dhe pse të na duket çudi, çudia e firmosur në Kuç ku dhjetëra burra në këmbë këndonin që të kënaqej pashai me gotën e rakisë dhe kafenë para.

Nuk ka asnjë çudi në rezultatet e 11 Majit. Ata që mendonin ndryshe, ishin dritëshkurtër. Ata që shpresonin ndryshe, ishin të pashpresë. Ata që dëshironin diçka paksa ndryshe (qeverisje jo absolute) si unë, e ndjenin se ishte utopi. Demokracia pa mekanizma që kontrollojnë dhe frenojnë, madje edhe gjykojnë e ndëshkojnë, është thjesht zbukurim që kushton miliona për kuti e fletë votimi.

Opozitë më e dobët se pushteti

Të shkosh përballë “rregjimit” duke u zvarritur prej tetë vitesh, duke lënë copa rrugësh, me të njëjtën fytyrë të lodhur, të drobitur, të pabojë, jo vetëm nuk sjell as frymë e as frymëzim, por përkundrazi, dëshpërim, pasivitet, indiferencë dhe më keq, largim drejt alternativave që japin mundësi. Opozita ishte e përçarë, pa kauzë të qartë, pa vizion bindës. Opozita nuk diti, e as nuk mundi, e ndoshta me këtë ofertë njerëzish nuk do të mundet ende, të sjellë dhe të ngrejë Shpresë. Reagimi dhe revolta, nuk fitojnë të vetme pa një strukturë alternative të qartë, të besueshme dhe bindëse.

Njerëzit të lodhur duan garanci

Nuk e duan ndryshimin, thjesht si rotacion. Imagjinoni edhe nja dy fshatra, ku vendimet e qeverisë i preknin direkt dhe ishin prej kohësh në protesta, votuan masivisht PS. Shumica jonë, sidomos ata jashtë Tiranës, madje jashtë vijës së verdhë, nuk votojnë për të ndryshuar, për ide, për demokraci e këto fjalët e mëdha, por që të mos humbasin ndihmën ekonomike, rrogën, vendin e punës, mikun që kanë gjetur e u zgjidh ndonjë punë. Kjo është një pjesë e mirë e popullsisë, e “depolitizuar ideologjikisht dhe intelektualisht”, e cila është preja e atyre që quhen patronazhistë. Pjesa tjetër e madhe e popullsisë, e lodhur dhe pa besim tek askush, u lë fushë të lirë votuesve të komanduar (zgjedhjet nuk fitohen në kuti, por para se të votohet). Dhe çfarë del? Votojnë 40 përqind, nga këta 70 përqind janë votat që i kemi të numëruara përpara ditës së votimit. Pra, edhe mund të mos jetë shumicë, por ama merr shumicën e atyre që votojnë.

Pushteti i PS është i shkrirë me shtetin

Sistemi zgjedhor dhe informativ është në kontroll total nga pushteti. Ku me ndihmë edhe të opozitës që për përfitime ditore, harron të ardhmen. PS ecën me laps në dorë, si në Kuç. Kontroll total mbi administratën publike dhe bashkitë, me ndihmën e vendimeve idiote të opozitës atëherë. Kontroll absolut mbi burimet ekonomike, përfshirë financuesit e opozitës. Kontroll i gjithanshëm i policisë, duke i lejuar të “bëjnë punëra edhe me opozitën”. Kontroll mbi komisionet zgjedhore, pse jo edhe mbi anëtarë të opozitës në plot zona jashtë Tiranës. Media dhe zëri publik është diku i frikësuar, diku i kapur, diku i përthyer, diku i kthyer, paksa fare i kundërt, duke sjell një opinion publik të deformuar.
Pra ajo që rëndom quhet vota e lirë, nuk na del dhe kaq e lirë, por është e lidhur pazgjidhshmërisht me punën, ndihmën, përfitimet, të nesërmen a fundin e muajit. Njerëzit nuk votojnë për bindje, por për mbijetesë.

Ndëshkimi që mungon e kthen votën në produkt me etiketë “Ky-kjo është i PS”

Organet e drejtësisë mund të japin “drejtësi”…pas një viti. Kujt i prishet puna! Pushteti le të mos bëhemi hipokritë, blen kohë, blen vota, blen të ardhme, dhe mund të të rregullojë jetesën. Dakort vota e varfër blihet më lehtë, ku me 100 euro, megjithëse ka rënë euro dhe po e bëjmë 200, një vend pune, shlyerje borxhesh, por edhe vende “pëllumbash” që për gjashtë muaj, sidomos ato larg Tiranës ku nuk të kap rrezja e mediave të bezdisura, të bën zengjin, nga një i panjohur. Makineria elektorale e PS me sistemin e patronazhimit në qendër e ka kthyer votën në produkt me etiketë “Ky-kjo është e PS”. Lejohet pothuaj gjithçka, siç edhe e kemi parë ndër vite, sepse mungon ndëshkimi.

Nuk duhet të fitojnë mbi PS, por të mundin sistemin

Rezultati i 11 Majit dihej. Me aq sa mundesha, unë e kam paralajmëruar që në 2017 se si do venin zgjedhjet njëra pas tjetrës nëse nuk reformohet PD. Nuk e di çfarë do bëjë opozita, por ata që u kënaqën me humbjen dhe shkatërrimin e Berishës si dhe ata që i qëndruan besnikë, janë po njësoj fajtorë për situatën e demokracisë në Shqipëri. Kanë vetëm dy vjet kohë, ose partitë e vogla duhet të bëhen të mëdha shumë shpejt. Nuk duhet të fitojnë thjesht kundër një partie tjetër, me program, me premtime, me tik-tok e FB.
Duhet të mundin një sistem.